Έκθεση για τα FakeNews και την κριτική σκέψη στο διαδίκτυο

 

Τα παιδιά και οι νέοι σήμερα μεγαλώνουν σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον και επεξεργάζονται πληροφορίες από μια ευρεία ποικιλία πηγών. Χρειάζονται κρίσιμες δεξιότητες για να προστατευθούν από τις πιθανές παγίδες όταν καταναλώνουν ειδήσεις, ιδιαίτερα όταν χρησιμοποιούν διαδικτυακές πηγές και κοινωνικά μέσα για αυτό το σκοπό.

Ωστόσο, η τελική έκθεση της Επιτροπής σχετικά με τις ψεύτικες ειδήσεις και τη διδασκαλία των δεξιοτήτων κριτικής σκέψης στα σχολεία, που δημοσιεύθηκε στις 13 Ιουνίου 2018, διαπίστωσε ότι μόνο το 2% των παιδιών και των νέων στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν τις κριτικές δεξιότητες που χρειάζονται για να αντιληφθούν αν μια ιστορία ειδήσεων είναι πραγματική ή ψεύτικη. Διαπίστωσε επίσης ότι σχεδόν τα δύο τρίτα των δασκάλων πιστεύουν πως οι ψεύτικες ειδήσεις βλάπτουν την ευημερία των παιδιών αυξάνοντας τα επίπεδα άγχους, βλάπτοντας την αυτοεκτίμησή τους και παραβιάζοντας την άποψή τους για τον κόσμο.

Ο πολλαπλασιασμός των ψεύτικων ειδήσεων στο διαδίκτυο οδηγεί τα παιδιά να εμπιστεύονται λιγότερο τις ειδήσεις που κυκλοφορούν. Σχεδόν το 50% των μεγαλύτερων παιδιών λαμβάνει τα νέα από ιστότοπους και τα κοινωνικά μέσα ενημέρωσης, ωστόσο μόνο το ένα τέταρτο αυτών των παιδιών εμπιστεύονται τις πηγές ειδήσεων στο διαδίκτυο. Η έκθεση διαπίστωσε επίσης ότι οι μισοί δάσκαλοι πιστεύουν ότι το εθνικό πρόγραμμα σπουδών δεν εξοπλίζει τα παιδιά με τις δεξιότητες που χρειάζονται για να εντοπίσουν τα ψεύτικα νέα και το ένα τρίτο αισθάνεται ότι οι κριτικές δεξιότητες που διδάσκονται στα σχολεία δεν εφαρμόζονται.

Βασικά ευρήματα της έρευνας:

  • Μόνο το 2% των παιδιών έχουν τις κριτικές δεξιότητες που χρειάζονται για να καταλάβουν αν μια είδηση είναι πραγματική ή ψεύτικη
  • Τα μισά παιδιά (49,9%) ανησυχούν για το γεγονός ότι δεν είναι σε θέση να εντοπίσουν ψεύτικα νέα
  • Τα δύο τρίτα των παιδιών (60,6%) εμπιστεύονται τώρα τα νέα λιγότερο λόγω του κύματος των ψεύτικων ειδήσεων
  • Τα δύο τρίτα των εκπαιδευτικών (60,9%) πιστεύουν ότι τα ψεύτικα νέα βλάπτουν την ευημερία των παιδιών, αυξάνοντας τα επίπεδα άγχους τους
  • Οι μισοί από τους εκπαιδευτικούς (53,5%) πιστεύουν ότι το εθνικό πρόγραμμα σπουδών δεν εξοπλίζει τα παιδιά με τις δεξιότητες γραμματισμού που χρειάζονται για να εντοπίσουν ψεύτικα νέα.

Πώς να εντοπίσεις τα fake news

Ο διεθνής οργανισμός βιβλιοθηκών, IFLA, παρουσιάζει πρακτικά tips που μπορούν να ακολουθούν οι χρήστες του διαδικτύου προκειμένου να εντοπίζουν ψεύτικες ή παραπλανητικές ειδήσεις.
Αναζήτησε την πηγή:Ποιος το λέει; Αναζήτησε πληροφορίες για την πηγή διάδοσης μιας είδησης. Το μέσο ή το πρόσωπο που τη δημιούργησε. Κάνοντας ένα απλό κλικ στην ιστοσελίδα που μεταδίδει τις πληροφορίες οι χρήστες μπορούν να αναζητήσουν στοιχεία σχετικά με τον σκοπό και τη λειτουργία του μέσου, αλλά και την εγκυρότητά του (υπάρχουν ιστότοποι που κατασκευάζονται αποκλειστικά και μόνο για τη μετάδοση ψεύτικων ειδήσεων, με στόχο να κερδίσουν χρήματα από διαφημίσεις ή να προωθήσουν συγκεκριμένη πολιτική ατζέντα).
Μην μένεις στο τίτλο: Πριν διαμοιράσεις περιεχόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή καταλήξεις σε συμπεράσματα σχετικά με μια είδηση, βεβαιώσου για το βασικό: ότι την έχεις διαβάσει. Δεν είναι λίγοι οι αναγνώστες που μένουν στους εντυπωσιακούς τίτλους ή που δεν μπαίνουν καν στον κόπο να διαβάσουν ολόκληρο το άρθρο, αλλά επιλέγουν να το διαδώσουν συμβάλλοντας και αυτοί στη διασπορά των ψεύτικων ειδήσεων.
Είναι «νέο;»: Μια συνήθης πρακτική των ιστοσελίδων ή των χρηστών που διακινούν fake news στο διαδίκτυο είναι το να ανακυκλώνουν ψεύτικες ειδήσεις, που έχουν κυκλοφορήσει και στο παρελθόν. Αναζητώντας πληροφορίες σχετικά με το πότε κυκλοφόρησε πρώτη φορά μια είδηση, οι χρήστες μπορούν εύκολα να εξάγουν συμπεράσματα και για την εγκυρότητα του περιεχομένου.
Η παγίδα του αστείου: Ανάμεσα στις ιστοσελίδες που μεταδίδουν fake news για οικονομικούς ή πολιτικούς λόγους (ή και τα δύο) υπάρχουν και αυτές που το κάνουν για.. πλάκα! Πρόκειται για σατυρικές ιστοσελίδες οι οποίες σκαρφίζονται παράξενες ή αστείες ιστορίες τις οποίες μεταδίδουν αναγράφοντας ωστόσο πως πρόκειται για κατασκευασμένες ιστορίες. Ωστόσο δεν είναι λίγοι οι χρήστες (αλλά και τα ΜΜΕ) που πέφτουν στην παγίδα να πιστέψουν μια τέτοια είδηση και να την αναπαράγουν ως αληθινή.
Σκέψου τις προκαταλήψεις σου: Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις χρηστών που μεταδίδουν ψεύτικες ειδήσεις απλά και μόνο επειδή αυτές ικανοποιούν τις προσωπικές τους επιθυμίες και πεποιθήσεις. Πριν εμπιστευτείς μια είδηση που κοινοποίησε κάποιος διαδικτυακός σου φίλος ή πριν διαμοιραστείς μια πληροφορία που διάβασες στο διαδίκτυο, βεβαιώσου πως έχεις αναζητήσει και την «άλλη άποψη» και πως δεν πέφτεις στην παγίδα της μονομερούς προβολής των γεγονότων.
Ρώτα: Μπορεί να φαντάζει πολύ απλό αλλά σίγουρα είναι αποτελεσματικό. Μια απλή ερώτηση μπορεί να σου εξασφαλίσει ένα σωστό φιλτράρισμα των πληροφοριών που κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Εάν έχεις αμφιβολίες για μια είδηση ή χρειάζεσαι μια δεύτερη γνώμη μπορείς πάντα να την αναζητήσεις στο κοντινό σου περιβάλλον ή σε ομάδες και ιστοσελίδες που έχουν δημιουργηθεί με σκοπό την αντιμετώπιση των ψεύτικων ειδήσεων. Ρωτώντας άλλους χρήστες ή ακόμη και ειδικούς επί συγκεκριμένων θεμάτων θα λάβεις σίγουρα μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις πληροφορίες που μόλις συνάντησες σε έναν ιστότοπο με ψεύτικες ή παραπλανητικές ειδήσεις.
Advertisements

Σχολιάστε

Συνδεθείτε για να δημοσιεύσετε το σχόλιο σας:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.